PREMIERA

2005.06.27

CANAL+ PREMIUM

EKSPERYMENT

Das Experiment

Niemcy/Turcja, 2001

reżyseria:

obsada: , , , ,

Obsada filmu

gatunek: thriller

czas trwania: 114 min

Ocena filmu

0.00

Opis

Udawane więzienie, strażnicy-ochotnicy, wirtualna rzeczywistość i najprawdziwsza ludzka skłonność do okrucieństwa - porażający, oparty na autentycznym więziennym eksperymencie film Olivera Hirschbiegela, twórcy "Upadku".

Tarek Fahd (Moritz Bleibtreu) jest dziennikarzem, ale na życie zarabia jako taksówkarz. Kiedy pewnego dnia wpada mu w ręce ogłoszenie o naborze ochotników do tajemniczego eksperymentu, widzi w nim dla siebie życiową szansę. Na tych, którzy wygrają selekcję i wejdą do eksperymentu, czeka cztery tysiące marek. Dla Tareka jednak udział w tym utajnionym przedsięwzięciu ma być przede wszystkim materiałem na najważniejszy reportaż w jego życiu. Zgłasza więc pomysł swojemu dawnemu wydawcy, przechodzi pozytywnie casting i - razem z 19 innymi mężczyznami - trafia do "laboratorium". Tam naukowcy dzielą ochotników na dwie grupy: 8-osobową "strażników" i 12-osobową "więźniów". W ten sposób Tarek staje się Więźniem nr 77 i dobrowolnie wchodzi do przestrzeni rodem z powieści Kafki.

Z początku atmosfera w zainscenizowanym więzieniu jest dość swobodna, ale szybko między strażnikami a więźniami rodzą się pierwsze konflikty. Zwłaszcza Tarek, który pozwala sobie na coraz śmielsze prowokacje, ściąga na siebie gniew strażników. I choć naczelna zasada eksperymentu zakazuje stosowania przemocy, "króliki doświadczalne" szybko przestają jej przestrzegać. Kiedy strażnicy pozwalają sobie na używanie siły wobec więźniów, naukowcy nie reagują. Zainscenizowane więzienie szybko zmienia się w makabryczne pole walki, rządzące się własnymi zasadami i przez nikogo niekontrolowane. Więźniowie spiskują, strażnicy stosują coraz bardziej wymyślne tortury, a wreszcie - opętani żądzą zatrzymania ofiarowanej im władzy - zaczynają polowanie na naukowców.

Nagrodzony m.in. w Montrealu i Seattle "Eksperyment" to pełnometrażowy debiut OLIVERA HIRSCHBIEGELA, który trzy lata później zyskał rozgłos odważnym filmem "Upadek" o ostatnich dwunastu dniach życia Adolfa Hitlera. Hirschbiegel to w niemieckim kinie postać bardzo malownicza. Jako nastolatek rzucił szkołę i zaciągnął się na statek, na którym pracował jako... kucharz. Kilka lat później dostał się na Akademię Sztuk Pięknych w Hamburgu, aby uczyć się grafiki i malarstwa. W tym czasie zaczął też interesować się techniką wideo i fotografią. Jego eksperymentalne filmy zafascynowały producentów z niemieckiej telewizji i Hirschbiegel wkrótce stał się jednym z bardziej popularnych telewizyjnych twórców. Zasłynął thrillerami, w których postaci rysowane były z dokładnością dramaturga. Hirschbiegela interesował zwłaszcza człowiek postawiony w klaustrofobicznej sytuacji, poddany manipulacji, ujawniający nieznane, ciemne strony osobowości. Opisany w powieści "Black Box" Mario Giordano słynny, autentyczny eksperyment naukowców ze Stanford wydawał się więc idealnym tematem na kinowe entrée reżysera. Eksperyment przeprowadzono w 1971 roku w podziemiach Wydziału Psychologii w Stanford. Przedsięwzięciem kierował Philip Zimbardo, a czas eksperymentu wyznaczono na dwa tygodnie. Strażnicy zaskakująco szybko zaczęli stosować niekonwencjonalne metody karania więźniów - m.in. zmuszali ich do mycia sedesów gołymi rękami i schładzali gaśnicą przeciwpożarową. Wtedy zareagowała ówczesna narzeczona, a późniejsza żona Philipa Zimbardo, pochodząca z Polski Krystyna Maślak: "Powiedziała, że to ja jestem odpowiedzialny, a nie strażnicy, bo to ja jestem twórcą i nadzorcą systemu" - mówił w wywiadzie Zimbardo, który niedługo potem postanowił przerwać eksperyment.

Książkę Mario Giordano reżyser przeczytał w jedną noc. Z miejsca zachęcił współpracowników do filmu, ale Giordano zgodził się sprzedać prawa do powieści pod warunkiem, że to on będzie autorem scenariusza. W pracy nad tekstem pomagali mu ostatecznie Don Bohlinger, Christoph Darmstadt i sam Hirschbiegel. "Eksperyment" okazał się w Niemczech prawdziwym hitem - obejrzało go ponad półtora miliona widzów.

CIEKAWOSTKI:
- film kręcono w Kolonii i Wuppertal w Niemczech
- "Eksperyment" oparty jest na książce "Black Box" autorstwa Mario Giordano, opisującej sławny "Stanford Prison Experiment" z 1971 roku
- "Eksperyment" to pierwszy film kinowy Olivera Hirschblegela
- w prawdziwym eksperymencie "Stanford Prison Experiment" nie było ofiar, jednak ze względu na stan psychiczny osób biorących w nim udział, musiał on zostać przerwany po sześciu dniach (planowany był na dwa tygodnie)
- kilka scen z filmu miało miejsce w rzeczywistości - m.in. zmuszanie więźniów do mycia toalet gołymi rękami.

WASZE OPINIE

Orton

Daje do myślenia, a historia pokazuje że człowiek jest zdolny do największych okrucieństw żeby przetrwać, w filmie ukazane są tzw. zwierzęce instynkty, a władza w niewłaściwych rękach może doprowadzić do zguby itd. itp. Spoko film

pietro

wlasnie obejrzalem. jestem w szoku. pozabijalbym

Aslo

Ten film to jest jednak w 100% prawda...W rzeczywiśtości nikt nie zginął ale sceny z gaśnicą i myciem kibli to już prawda.
EKSPERYMENT
Niemcy/Turcja, 2001
Udawane więzienie, strażnicy-ochotnicy, wirtualna rzeczywistość i najprawdziwsza ludzka skłonność do okrucieństwa - porażający, oparty na autentycznym więziennym eksperymencie film Olivera Hirschbiegela, twórcy "Upadku".
thriller
EKSPERYMENT
4,8 5 1 69