PREMIERA

2005.09.13

CANAL+ PREMIUM

GOLEM

Polska, 1979

reżyseria:

obsada: , , ,

Obsada filmu

gatunek: film science-fiction

czas trwania: 88 min

Ocena filmu

0.00

Opis

Pierwszy, pełnometrażowy film Piotra Szulkina, najwybitniejszego polskiego twórcy science-fiction oparty na podstawie scenariusza cenionego krytyka filmowego, Tadeusza Sobolewskiego.

Film PIOTRA SZULKINA odwołuje się do popularnego mitu o Golemie. Według starej, żydowskiej legendy Golem to istota sztuczna, powstała dzięki specjalnemu zaklęciu wykorzystującemu imię Boga. W sensie talmudycznym - odwołującym się do biblijnego Psalmu 139, w którym pojawia się słowo "golem" - określenie to oznacza coś nieukończonego, bezkształtną masę, materię bez formy. Z czasem żydowscy mistycy nadali mu znaczenie jeszcze inne - "golema" traktowano jako nowego Adama, który powstać miał na wzór pierwszego człowieka: w tym rozumieniu najważniejsze było więc powtórzenie boskiego aktu stworzenia.

Film Szulkina, odwołujący się zarówno do legend, jak i powieści Gustawa Meyrinka, opowiada o niedalekiej przyszłości, w której doszło do katastrofy nuklearnej. W zniszczonym świecie panuje powszechna nędza i zanik wyższych wartości, dlatego władze prowadzą tajemnicze badania nad stworzeniem nowego człowieka. Pierwszym, stworzonym w laboratorium sztucznym organizmem jest Pernat (Marek Walczewski) - z początku wykonujący wszystkie polecenia, naiwny, wrażliwy i prostoduszny. Te "dobre" cechy nie podobają się eksperymentatorom, którzy starają się go udoskonalić, czyli uczynić bardziej bezdusznym. W efekcie jednak Pernat zaczyna buntować się przeciwko tym, którzy go wymyślili.

Poprzez "Golema" Piotr Szulkin wprowadził do polskiego kina nowy, nieznany wcześniej typ kina science-fiction. Jego film nie ma nic wspólnego z rozrywkową zabawą - przeciwnie, przesycony jest literackimi i kulturowymi aluzjami, cytatami, symboliką ziarna czy kart Tarota. W efekcie "Golem" to niezwykle interesujący i wyrafinowany film o niebezpieczeństwach płynących z instrumentalnie traktowanej nauki, ale też o świecie bez wartości, w którym ludzie są bierni i pozbawieni wszelkich praw. Najważniejszy jednak jest sposób, w jaki Piotr Szulkin, najwybitniejszy polski twórca science-fiction opowiada swój film - mało przejrzysty, wieloznaczny, celowo niedookreślony, jakby zawieszony między tym, co oglądamy na ekranie a domysłami widza.

Warto dodać, że współautorem scenariusza do "Golema", nagrodzonego m.in. Grand Prix na festiwalu fantastyki w Madrycie, jest jeden z najwybitniejszych współczesnych polskich krytyków filmowych Tadeusz Sobolewski. "To ja przyniosłem Szulkinowi powieść Gustava Meyrinka, zapomnianego austriackiego ekspresjonisty z początku wieku" - pisał niedawno Sobolewski. "Spodobała mi się scena z tej książki - wydawała się bardzo filmowa, a ponieważ ceniłem krótkie filmy Szulkina, pomyślałem, że jest w jego stylu. (...) Czytanie poskutkowało. Szulkin nakręcił "Golema", przewracając sens powieści Meyrinka do góry nogami. Jego film dzieje się w świecie całkowicie pozbawionym wymiaru duchowego, w spłaszczonej rzeczywistości mass mediów. W świecie, gdzie nie ma już kina, które służy jedynie jako pornografia. Pozostała tylko telewizja - i jest ona nie tyle instrumentem władzy, ile po prostu władzą".
GOLEM
reżyseria:
Polska, 1979
Pierwszy, pełnometrażowy film Piotra Szulkina, najwybitniejszego polskiego twórcy science-fiction oparty na podstawie scenariusza cenionego krytyka filmowego, Tadeusza Sobolewskiego.
film science-fiction
GOLEM
4,3 5 1 33