PREMIERA

2004.09.06

CANAL+ PREMIUM

TAJNE WOJNY CIA

CIA: Secret Wars

Francja, 2003

reżyseria:

gatunek: dokument

czas trwania: 50 min

Ocena filmu

0.00

Opis

Ataki terrorystyczne z 11 września 2001 roku poważnie podważyły zaufanie do służb wywiadowczych. Amerykańska opinia publiczna zaczęła się zastanawiać czy utrzymywanie ich z pieniędzy podatników ma sens, skoro nie potrafią zapobiec takim tragediom.

Tymczasem CIA z FBI przerzucały między sobą pałeczkę odpowiedzialności. Inny jest bowiem podział ich kompetencji: ta pierwsza prowadzi akcje wywiadowcze poza granicami USA, druga - na terenie państwa.

Centralna Agencja Wywiadowcza (Central Intelligence Agency) została utworzona przez prezydenta Harry'ego Trumana w 1947 roku pośrednio w wyniku nieudolnych działań FBI przed japońskim atakiem na Pearl Harbour. Samo powołanie do życia nowej agencji było policzkiem dla szefów już istniejącej. Antagonizm między CIA i FBI przetrwał przez kolejne pół wieku. Truman zadecydował jednak wówczas, że potrzebna jest instytucja, która koncentrowałaby się wyłącznie na rozszyfrowywaniu potencjalnych spisków i akcji dywersyjnych poza granicami Ameryki. CIA (powołana równocześnie z Krajową Radą Bezpieczeństwa) gromadzi i analizuje dane pozyskiwane też od innych wywiadów (FBI, Pentagonu lub obcych). Od początku istnienia dysponowała bardzo szerokimi kompetencjami i dużymi funduszami na realizację swoich celów. Również sama - choć pośrednio - finansuje rozmaite stowarzyszenia, związki czy instytucje.

W trzyodcinkowym dokumencie "Tajne wojny CIA" poznajemy chronologicznie historię agencji, o której opowiadają jej byli i obecni pracownicy różnych szczebli hierarchii: od szefów instytucji po szeregowych agentów operacyjnych, w sumie niemal trzydzieści osób.

CZĘŚĆ 1: TAJNE OPERACJE
Pierwsze trzy dekady istnienia CIA: od powołania przez prezydenta Harry'ego Trumana po prezydenturę Geralda Forda. Początkowo agencja zatrudnia jedynie 35 osób; z czasem liczba ta wzrasta do 100 tysięcy (!). Truman podporządkowuje CIA bezpośrednio prezydentowi, ale to też szybko się zmienia. Do zadań agencji należy zbieranie informacji - interwencje można podjąć jedynie wtedy, gdy zawodzi dyplomacja, a działania wojskowe są niemożliwe. Od lat 50. agencja skupia całą swoją uwagę głównie na Związku Radzieckim i działaniach w tzw. "bananowych republikach". Sen z powiek kolejnych szefów CIA spędza szczególnie przywódca socjalistycznej Kuby - Fidel Castro, na którego przeprowadza się łącznie kilkadziesiąt zamachów. Na przełomie lat 60. i 70. dochodzi do pierwszych poważnych zachwiań autorytetem agencji (wojna w Zatoce Świń, zabójstwa braci Kennedych, prezydentura Nixona).

CZĘŚĆ 2: STRACONE ZŁUDZENIA
W połowie lat 70. CIA zaczyna zmieniać swój wizerunek. Ujawnianie szczegółów kolejnych afer (w tym najgłośniejszej - Watergate) poważnie podważa zaufanie do agencji. Złą reputację CIA stara się podreperować werbując nowych członków (również za pośrednictwem reklam radiowych). Inicjatorem tych reform jest prezydent Jimmi Carter, który w ramach łagodzenia skutków Zimnej Wojny spotyka się z I sekretarzem KC KPZR Leonidem Breżniewem. Nie pozwala to jedna uniknąć wojny sowiecko-afgańskiej. W walce o niepodległość, Afgańczyków wspierają Amerykanie nie zdając sobie jeszcze wtedy sprawy, że dają w ręce broń przyszłym terrorystom. W 1986 roku na Kremlu dochodzi do spotkania właśnie wybranego sekretarza generalnego KC KPZR Michaiła Gorbaczowa i prezydenta USA Ronalda Reagana. Pierwsze lody zostają przełamane. Nikt jednak nie przypuszcza, że zaledwie parę lat później upadnie całe ZSRR.

CZĘŚĆ 3: WOJNA RODZI WOJNĘ
W 1989 roku zostaje zburzony mur dzielący wschodnią część stolicy NRD od kapitalistycznego Berlina Zachodniego. Był to symboliczny koniec epoki Zimnej Wojny, który w USA przypada na czasy prezydentury George'a Busha Seniora, byłego dyrektora CIA. Sama agencja traci jednak wówczas na znaczeniu, bo z mapy świata znika jej główny wróg. Zostaje obcięty jej budżet i zredukowane wydatki. Pojawia się jednak nowe niebezpieczeństwo - terroryzm. CIA nie interweniuje podczas ataku Saddama Husaina na Kuwejt, bo Stany chciały zachować swoje wpływy ze sprzedaży ropy naftowej. Szybko okazuje się, że to krótkowzroczna polityka. W końcu dochodzi do Wojny w Zatoce zakończonej patowym dla USA rozwiązaniem. Kolejny prezydent Bill Clinton nie interesuje się pracą CIA. Na okres kontrowersyjnej prezydentury George'a Busha Juniora przypada tragiczny atak na WTC. Amerykanie obwiniają za to nie tylko swojego przywódcę, ale i - nieudolną ich zdaniem - CIA.
TAJNE WOJNY CIA
reżyseria:
Francja, 2003
Ataki terrorystyczne z 11 września 2001 roku poważnie podważyły zaufanie do służb wywiadowczych. Amerykańska opinia publiczna zaczęła się zastanawiać czy utrzymywanie ich z pieniędzy podatników ma sens, skoro nie potrafią zapobiec takim tragediom.
dokument
TAJNE WOJNY CIA
5,0 5 1 3