PREMIERA

2003.09.02

CANAL+ PREMIUM

UCIECZKA

Polska/Węgry, 1997

reżyseria:

obsada: , , ,

Obsada filmu

gatunek: film wojenny

czas trwania: 92 min

Ocena filmu

0.00

Opis

Znakomity, oparty na autentycznych wydarzeniach, film o pierwszym tajnym gułagu Europy Środkowej. Nagrodzony m.in. dwiema Europejskimi Nagrodami Filmowymi obraz, z doskonałą rolą Artura Żmijewskiego, zrealizowała jedna z najważniejszych współczesnych węgierskich reżyserek, Lívia Gyarmathy.

W komunistycznych Węgrzech, na sześć lat przed powstaniem, tysiące prawdziwych i domniemanych przeciwników ustroju przetrzymywanych jest w więzieniach i obozach pracy. Do obozu w Recsku, pierwszego gułagu Europy Środkowej, trafia też Gulya Molnar (Artur Żmijewski). Od pierwszych dni w odciętym od świata więzieniu trzyma go przy nadziei jedna myśl. Wierzy, że kiedyś uda mu się uciec i przekazać światu prawdę o węgierskim komunizmie, niewinnych ludziach więzionych bez wyroków i ich bliskich pozbawionych jakichkolwiek informacji na temat zaginionych. Gulya więc żmudnie uczy się na pamięć nazwisk setek swoich współwięźniów, aby w ten sposób uwolnić ich od anonimowości, dać ich bliskim szanse na odnalezienie. Aby jednak spełnić swoją misję, najpierw musi wydostać się z gułagu, a później przedrzeć przez Żelazną Kurtynę. Największym wrogiem Gulyi jest sadystyczny naczelnik obozu (Daniel Olbrychski), który próbuje złamać więźnia i zrobić z niego donosiciela. Molnar pozostaje jednak wierny sobie. A później - wraz z czterema innymi więźniami - podejmuje desperacką próbę przedostania się na wolność.

Historię opowiedzianą w "Ucieczce" Gyarmathy miała okazję poznać od bezpośredniego świadka tych wydarzeń - Gezy Boszormenyia, scenarzysty filmu, a prywatnie męża reżyserki. Boszormenyi do obozu w Recsku trafił jako dwudziestolatek - za to, że podczas jedynego, 10-minutowego przesłuchania, przyznał, że znał kiedyś człowieka poszukiwanego przez węgierskie służby bezpieczeństwa. "Nie byłem zaangażowany w politykę, nie miałem na to czasu. Rankiem studiowałem chemię i fizykę, popołudniami kompozycję" - opowiadała scenarzysta. "Zostałem zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa i osadzony w więzieniu na pięć i pół roku. Żadna rozprawa sądowa oczywiście się nie odbyła. Ostatnie trzy lata spędziłem w położonym na odludziu obozie pracy. Miałem okazję poznać go od wewnątrz. Byłem też świadkiem ucieczki siedmiu więźniów. Tylko jeden z nich przedarł się przez żelazną kurtynę na Zachód i wyjawił światu prawdę o naszym łagrze. Przed mikrofonami Radia Wolna Europa wymienił około sześciuset nazwisk więźniów. Dzięki temu mój ojciec dowiedział się, że żyję. Ten film opowiada historię owego kuriera" - wyjaśniał genezę filmu.

Temat gułagu w Recsku LIVIĘ GYARMATHY fascynował już dużo wcześniej. W 1988 roku zrealizowała wraz z mężem znakomity dokument "Recsk 1950-1953, egy titkos kényszermunkatábor története" nagrodzony Europejską Nagrodą Filmową, w którym po raz pierwszy w tak wyczerpujący sposób wyłożone zostały fakty na temat tego tajnego obozu. Miejscowości Recsk nie było na mapie Węgier, nie widniała również w żadnym dokumencie. Stalinowski obóz pracy, jaki w niej założono, miał przyjmować wrogów ludu, którym nie dany był powrót na wolność. Czekała ich wycieńczająca praca, głód i kary cielesne, a wreszcie - śmierć.

Livia Gyarmathy swoją "Ucieczkę" postanowiła zrobić w koprodukcji z Polską i z udziałem polskich aktorów. Artur Żmijewski dzięki postaci Gulyi Molnara stworzył prawdopodobnie jedną z najlepszych ról w karierze. Uwagę przykuwa też Krzysztof Kolberger jako Ory - sprytny tchórz, który ucieka, aby się zemścić i Daniel Olbrychski jako stoicko okrutny, pedantyczny Nadporucznik, któremu nie udaje się złamać Molnara, co traktuje jak osobistą porażkę.
UCIECZKA
reżyseria:
Polska/Węgry, 1997
Znakomity, oparty na autentycznych wydarzeniach, film o pierwszym tajnym gułagu Europy Środkowej. Nagrodzony m.in. dwiema Europejskimi Nagrodami Filmowymi obraz, z doskonałą rolą Artura Żmijewskiego, zrealizowała jedna z najważniejszych współczesnych węgierskich reżyserek, Lívia Gyarmathy.
film wojenny
UCIECZKA
4,4 5 1 29